18.5.5.2 Leren met korte infinitief
Leren met korte infinitief kan zowel objectgeoriënteerd als subjectgeoriënteerd gebruikt worden afhankelijk van de betekenis van de constructie.
Het objectgeoriënteerde gebruik is beperkt tot zinnen waarin het onderwerp iemand de vaardigheid aanleert die in de infinitief beschreven is, zoals in (1a-1b). Het gaat dus om een overdracht van een vaardigheid of kennis. Het geïmpliceerd onderwerp van de infinitief verschijnt als het indirect object van de zin – onderstreept in zin (1a-1b).
Het subjectgeoriënteerd gebruik heeft een wijder betekenisbereik en komt veel vaker voor in concreet taalgebruik. Leren met korte infinitief kan om te beginnen uitdrukken dat het onderwerp de vaardigheid beschreven in de infinitief verwerft, zoals in (2a-2b).
Het verwerven van een vaardigheid heeft een inherent ingressief aspect. Het
leerproces impliceert immers een overgang van een vaardigheid niet beheersen
naar het gradueel verwerven van die vaardigheid.
Ook De Schutter (1974: 357-358) merkt op dat
leren aspectualiteit
uitdrukt.
In sommige contexten is de letterlijke betekenis van leren verbleekt en
treedt het puur ingressieve aspect meer op de voorgrond, zoals in (3a-3c).De letterlijke betekenis van leren is ten slotte
volledig naar de achtergrond gedrongen in de frequente collocatie
leren kennen, geïllustreerd
in (4a-4b).
Leren met korte infinitief is
verplicht groepsvormend, zowel in de bijzin, zoals in (5a-5b), als in de
hoofdzin, zie (5c). Zinnen (5c) toont dat het IPP-effect (onderstreept) werkzaam
is bij de constructie.
Literatuur
De Schutter 1974, Pardoen 1986
Verder lezen
Literatuur
Interessante links
ANS
Taaladvies
Dagenta
Taalportaal
Versiegeschiedenis
| versie | redacteur(en) | datum | opmerkingen |
| 3.0 | Evie Coussé | juli 2022 | |
| 2.1 | januari 2019 | Automatische conversie van ANS 2.0 | |
| 2.0 | W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1997 | 18.5.4.13,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/13/body.html; |
| 1.0 | G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1984 | 8.6.3.13 |
