Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.5.2 Leren met korte infinitief
Leren met korte infinitief kan zowel objectgeoriënteerd als subjectgeoriënteerd gebruikt worden afhankelijk van de betekenis van de constructie.
Het objectgeoriënteerde gebruik is beperkt tot zinnen waarin het onderwerp iemand de vaardigheid aanleert die in de infinitief beschreven is, zoals in (1a-1b). Het gaat dus om een overdracht van een vaardigheid of kennis. Het geïmpliceerd onderwerp van de infinitief verschijnt als het indirect object van de zin – onderstreept in zin (1a-1b).
1Objectgeoriënteerd ‘overdracht van vaardigheid of kennis’
a'k Heb mijn kleine kinderen daar ook leren zwemmen.
CGN fv400659
bOp zijn zevende leerde Prince zichzelf piano spelen op de door zijn vader achtergelaten piano.
Lassy WR-P-E-I-0000026563
Het subjectgeoriënteerd gebruik heeft een wijder betekenisbereik en komt veel vaker voor in concreet taalgebruik. Leren met korte infinitief kan om te beginnen uitdrukken dat het onderwerp de vaardigheid beschreven in de infinitief verwerft, zoals in (2a-2b).
2Subjectgeoriënteerd ‘verwerven van vaardigheid’
aHij leerde de jaren daarna meerdere instrumenten bespelen, waaronder gitaar en drums.
Lassy WR-P-E-I-0000026563
bEén mogelijkheid is dat op insecten jagende dinosaurussen die enkel ter wille van de warmte veren hadden, in de lucht begonnen te springen en zo leerden vliegen.
Lassy dpc-ind-001635-nl-sen
Het verwerven van een vaardigheid heeft een inherent ingressief aspect. Het leerproces impliceert immers een overgang van een vaardigheid niet beheersen naar het gradueel verwerven van die vaardigheid.
Ook De Schutter (1974: 357-358) merkt op dat leren aspectualiteit uitdrukt.
In sommige contexten is de letterlijke betekenis van leren verbleekt en treedt het puur ingressieve aspect meer op de voorgrond, zoals in (3a-3c).
3Subjectgeoriënteerd ‘ingressief aspect’
aBovendien leren leerkrachten beter omgaan met de verschillende gewoonten en culturen, waardoor ook het contact met de ouders verbetert.
Lassy dpc-vla-001171-nl-sen
bMet andere woorden, je moet van je voetstuk leren komen.
Lassy dpc-qty-000936-nl-sen
cWaar we kennelijk mee moeten leren leven.
Lassy WS-U-E-A-0000000017
De letterlijke betekenis van leren is ten slotte volledig naar de achtergrond gedrongen in de frequente collocatie leren kennen, geïllustreerd in (4a-4b).
4Subjectgeoriënteerd leren kennen
aIn dit album leren we Suske en Professor Barabas kennen.
Lassy wiki-9844
bAls voorproefje leerden de ministers van defensie van beide landen elkaar vandaag kennen.
Lassy WS-U-E-A-0000000014
Leren met korte infinitief is verplicht groepsvormend, zowel in de bijzin, zoals in (5a-5b), als in de hoofdzin, zie (5c). Zinnen (5c) toont dat het IPP-effect (onderstreept) werkzaam is bij de constructie.
5Groepsvorming
aHet is vooral belangrijk dat de mensen die in de buurt van een winkel wonen, de producten |leren kennen|.
Lassy dpc-rou-000981-nl-sen
bHet café van De Markten is een aangename pleisterplaats waar je tussen pot en pint heel wat Vlaamse Brusselaars |kunt leren kennen|.
Lassy dpc-vla-001171-nl-sen
cDe omgang met de buren gebeurt op een heel ontspannen manier en de vrouw van de dominee heeft zelfs al Wolderse vlaai |leren bakken|.
Lassy WR-P-E-I-0000050381
Literatuur
De Schutter 1974, Pardoen 1986
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 18.5.4.13,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/13/body.html;
    1.0 G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1984 8.6.3.13
    Interessante links