Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.6 Constructies zonder IPP
In deze paragraaf verzamelen we alle werkwoordconstructies met lange infinitief die verplicht groepsvormend zijn maar niet gevoelig zijn voor het IPP-effect. De lange infinitief verschijnt met andere woorden gewoon als een voltooid deelwoord in het bereik van de voltooide tijd, zoals in (1a-1c).
1aOver dat gevloek is al veel |te doen geweest|.
bHet Theravada boeddhisme in Sri Lanka heeft ook |te lijden gehad| onder de koloniale heerschappij van achtereenvolgens Portugal, Nederland en Engeland.
cDit systeem heeft daarom veel kritiek |te verduren gekregen| en is de basis geweest voor initiatieven als fair trade.
Die afwezigheid van IPP hangt samen met het feit dat de lange infinitief niet verplicht achter het groepsvormende werkwoord geplaatst wordt in drieledige eindgroepen.
Op die manier wijkt de woordvolgorde van deze constructies af van andere werkwoordconstructies met infinitief en sluit die eerder aan bij de flexibele plaatsing van een voltooid deelwoord in drieledige eindgroepen met infinitief en deelwoord (18.8.2).
We zagen in paragraaf 18.2.3 dat het IPP-effect slechts optreedt wanneer de infinitief vlak achter het groepsvormend werkwoord staat.
Constructies zonder IPP vormen een heterogene familie met uiteenlopende betekenissen. Sommige van die constructies zijn vrij frequent en worden met uiteenlopende infinitieven gecombineerd, zoals in (2a-2d).
2aDe gewone aardhommel is moeilijk te onderscheiden van de kleine aardhommel of veldhommel maar van deze laatste zijn de strepen helder- of citroengeel.
bHet einde van deze zes jaar durende nachtmerrie hebben we aan u te danken.
cNiemand valt iets te verwijten, iedereen heeft zijn best gedaan.
WR-P-P-H-0000000020
dBedrijven krijgen te maken met diverse normen en reguleringen met betrekking tot hun afvalwater.
Andere constructies zijn veel minder frequent. Ze maken enkel deel uit van vaste uitdrukkingen, zoals (3a), of zijn collocationeel erg beperkt, zoals (3b-3e),
3aDeze jonge militairen staat vermoedelijk nog vele jaren oorlog te wachten.
bDe priester van de tempel van Diana van Efeze gaf Johannes te drinken uit een vergiftigde beker om diens geloof op de proef te stellen.
cMaar mijn lakens blijven kraaknet wanneer ik ze te drogen hang.
De Standaard 2009 via CHN 
dZijn er bijvoorbeeld nog steeds moeders die, zoals in vorige eeuwen, hun baby's in een kastlade te slapen leggen?
NRC Handelsblad 2018 via CHN
eIk had de vier hoeken eraf gedaan en het [zwembad] tegen de schommel te drogen gezet.
Gazet van Antwerpen 2020 via CHN
We bespreken de kenmerken van deze constructies in de volgende subparagrafen.
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 hoofdstuk 18,/data/archief/ans2/e-ans/18/body.html;
    Interessante links