18.3.1.1 Groepsvormend en niet-groepsvormend gebruik
Een kenmerkende eigenschap van werkwoordgroepen is dat het groepsvormend
werkwoord samen met zijn aanvulling een ondoordringbare
reeks vormt in de werkwoordelijke eindgroep. De werkwoorden vertonen met
andere woorden groepsvorming. Alle werkwoordconstructies
die in dit hoofdstuk besproken worden, voldoen aan het kenmerk van
groepsvorming. Werkwoordconstructies verschillen echter onderling in de mate
waarin ze groepsvormend gebruikt worden. We maken een onderscheid tussen:
- verplicht groepsvormende constructies
- niet-verplicht groepsvormende constructies
Verplicht groepsvormende constructies
De meeste werkwoordconstructies in dit hoofdstuk vormen steeds een werkwoordelijke eindgroep
wanneer de voorwaarden daarvoor voldaan zijn (18.2.2).
We noemen ze daarom verplicht groepsvormend. Zinnen (1a-1c)
illustreren hoe drie constructies met een korte infinitief als aanvulling in de
werkwoordelijke eindgroep terecht komen. We grenzen de werkwoordelijke eindgroep
in de voorbeeldzinnen af door middel van verticale strepen.
Niet-verplicht groepsvormende constructies
Sommige werkwoordconstructies vormen niet steeds een werkwoordelijke eindgroep, ook al zijn
daarvoor de voorwaarden vervuld (18.2.2).
We noemen dergelijke werkwoordconstructies niet-verplicht
groepsvormend. Het gaat onder andere om constructies met de
werkwoorden proberen,
trachten en
pogen (18.5.7.1), beginnen
(18.5.7.2), en menen,
vergeten,
wagen,
weigeren,
wensen en
beogen (18.5.7.3). Onderstaande zinnen illustreren hoe enkele
werkwoordconstructies de ene keer wel een werkwoordelijke eindgroep vormen in de
bijzin (2a-2b) en de andere keer niet (2c-2d). We zeggen dat de constructies in
(2a-2b) groepsvormend gebruikt zijn en in (2c-2d)
niet-groepsvormend gebruikt zijn.
Literatuur
Verder lezen
Literatuur
Interessante links
ANS
Taaladvies
Dagenta
Taalportaal
Versiegeschiedenis
| versie | redacteur(en) | datum | opmerkingen |
| 3.0 | Evie Coussé | juli 2022 | |
| 2.1 | januari 2019 | Automatische conversie van ANS 2.0 | |
| 2.0 | W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1997 | 18.5.1.2,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/01/02/body.html; |
| 1.0 | G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1984 | 8.6.1 |
