Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.5.1 Helpen met korte infinitief
Helpen met korte infinitief is een relatief infrequente werkwoordconstructie. De constructie heeft om te beginnen een objectgeoriënteerd gebruik waarbij het geïmpliceerd onderwerp van de infinitief verschijnt als het meewerkend voorwerp van de zin – onderstreept in zinnen (1a-1c).
In zin (1c) krijgt het meewerkend voorwerp me het gezelschap van een lijdend voorwerp de vijand. De zin komt hierdoor erg zwaar over. Van der Horst (2008: 1779) suggereert dat bij aanwezigheid van twee voorwerpen de voorkeur wordt gegeven aan een lange infinitief.
De constructie drukt uit dat het onderwerp het meewerkend voorwerp helpt of bijstaat bij het uitvoeren van de handeling in de infinitief.
Dergelijk gebruik komt niet voor in de data van Coussé & Bouma (2022). Dat kan echter aan een tekort aan data liggen. Het materiaal bevat immers maar 12 attestaties van helpen met korte infinitief. Het gebruik is ook moeilijk in andere corpora te vinden. We citeren daarom geconstrueerde voorbeelden uit de literatuur.
1Objectgeoriënteerd
aIk zal je helpen afwassen.
Klooster 2001: 262
bIk heb de kinderen helpen inpakken.
ANS2 1997: 1027
cHij heeft me de vijand helpen verslaan.
Klooster 2001: 262
Helpen met korte infinitief kent daarnaast ook een subjectgeoriënteerd gebruik. Het geïmpliceerde onderwerp van de infinitief valt in dat geval samen met het onderwerp van de zin. De constructie geeft aan dat het onderwerp op één of andere manier bijdraagt aan het uitvoeren van de handeling in de infinitief.
2Subjectgeoriënteerd
aDe olie die het uitvoert in het VN-kader van 'Olie voor voedsel', plus de olie die het clandestien het land uit smokkelt, helpt de internationale olieprijs beïnvloeden.
Lassy WR-P-P-I-0000000172
bBelgische raadgevers in Leopoldstad hielpen de transfer mee organiseren.
Lassy WR-P-P-I-0000000142
cHelpt u het drinkgedrag van uw partner / vriend / collega / broer / zus geheim houden?
Lassy WR-P-P-C-0000000048
De werkwoordconstructie helpen met korte infinitief is verplicht groepsvormend. Beide werkwoorden vormen een werkwoordelijke eindgroep in de bijzin, zoals in (2a-2c), en in de hoofdzin, zoals in (2d). Zin (2c) illustreert ook het IPP-effect.
3Groepsvorming
aLeopold lag ook aan de basis van een wetenschappelijke stichting die Vrijheren van het Woud mee |hielp realiseren|, een film die zich afspeelt in Congo en werd geregisseerd door de Duitse cineast Heinz Sielmann.
Lassy WR-P-P-I-0000000198
bZe doet dat door in Kinshasa een Stichting Patrice Lumumba op te richten, die de democratie en de rechtstaat in Congo |wil helpen bevorderen|.
Lassy WR-P-P-I-0000000148
cMisschien schrikt hij nu van een proces dat hij zelf mede |heeft helpen vormgeven|.
OpenSonar
dNa enkele dopingschandalen, racistische spreekkoren, fascistische verwijzingen en getrukeerde wedstrijden in de Serie A, moet een tijdelijke schorsing van het calcio het kwaad |helpen bannen|.
Lassy dpc-rou-000350-nl-sen
Literatuur
Seuren 1986, Pardoen 1986
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 18.5.4.13,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/13/body.html;
    1.0 G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1984 8.6.3.13
    Interessante links