18.5.5.1 Helpen met korte infinitief
Helpen met korte infinitief is een relatief
infrequente werkwoordconstructie. De constructie heeft om te beginnen een
objectgeoriënteerd gebruik waarbij het geïmpliceerd onderwerp van de infinitief
verschijnt als het meewerkend voorwerp van de zin – onderstreept in zinnen
(1a-1c).
In zin (1c) krijgt het meewerkend voorwerp
me het gezelschap van een lijdend voorwerp
de vijand. De zin komt hierdoor erg zwaar over.
Van der Horst (2008: 1779) suggereert dat bij aanwezigheid van twee
voorwerpen de voorkeur wordt gegeven aan een lange
infinitief.
De constructie drukt uit dat het onderwerp het
meewerkend voorwerp helpt of bijstaat bij het uitvoeren van de handeling in de
infinitief.
Dergelijk gebruik komt niet voor in de data van Coussé & Bouma
(2022). Dat kan echter aan een tekort aan data liggen. Het materiaal
bevat immers maar 12 attestaties van
helpen met korte
infinitief. Het gebruik is ook moeilijk in andere corpora te vinden. We
citeren daarom geconstrueerde voorbeelden uit de literatuur.
Helpen met korte infinitief kent daarnaast ook een subjectgeoriënteerd gebruik. Het geïmpliceerde onderwerp van de infinitief valt in dat geval samen met het onderwerp van de zin. De constructie geeft aan dat het onderwerp op één of andere manier bijdraagt aan het uitvoeren van de handeling in de infinitief.
De werkwoordconstructie helpen met korte infinitief
is verplicht groepsvormend. Beide werkwoorden vormen een werkwoordelijke
eindgroep in de bijzin, zoals in (2a-2c), en in de hoofdzin, zoals in (2d). Zin
(2c) illustreert ook het IPP-effect.
Literatuur
Seuren 1986, Pardoen 1986
Verder lezen
Literatuur
Interessante links
ANS
Taaladvies
Dagenta
Taalportaal
Versiegeschiedenis
| versie | redacteur(en) | datum | opmerkingen |
| 3.0 | Evie Coussé | juli 2022 | |
| 2.1 | januari 2019 | Automatische conversie van ANS 2.0 | |
| 2.0 | W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1997 | 18.5.4.13,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/13/body.html; |
| 1.0 | G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1984 | 8.6.3.13 |
