Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.9.3 Elementen tussen aan het en infinitief
In werkwoordconstructies met aan het infinitief kan in beperkte mate een niet-werkwoordelijk element tussen aan het en de infinitief geplaatst worden. Het soort elementen dat tussen aan het en de infinitief kan staan, komt overeen met de elementen die de werkwoordelijke eindgroep kunnen doorbreken. In beide gevallen hebben we te maken met één enkel woord dat een hechte semantische band met het hoofdwerkwoord onderhoudt. Onderstaande zinnen illustreren doorbreking door een predicatief adjectief (1a), een bijwoord van richting (1b) en een substantief (1c).
1aZijn we onze vriendschap niet aan het kapot maken?
bIk hoorde het terwijl ik het vuilnis aan het buiten zetten was.
cSedar was vlakbij z'n huis op een parkeerdek aan het sneeuwballen gooien.
Substantieven kunnen enkel tussen aan het en een infinitief geplaats worden als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Om te beginnen moet het substantief lijdend voorwerp zijn bij de infinitief. Lijdend voorwerp en infinitief moeten bovendien een zekere semantische eenheid vormen. Het is echter niet precies te omschrijven wanneer er van een dergelijke eenheid sprake is. In het algemeen geldt dat plaatsing van een voorwerp tussen aan het en de infinitief niet goed mogelijk is bij minder gebruikelijke of minder voor de hand liggende combinaties. Verder moet het voorwerp een naamwoordelijke constituent zijn die niet bepaald is; formeel gaat het om een substantivische constituent die uit slechts één woord bestaat (dus geen determinator of een voorbepaling bij zich heeft) en een soortnaam is (bijv. een stofnaam, een abstract substantief of een meervoudige voorwerpsnaam). 
2aIk was nog aan het koffie drinken, ook belangrijk, vandaar mijn late reactie.
bEen groep meisjes was vlakbij aan het touwtjespringen.
cJa, je hebt toch nog een beetje het gevoel dat je met oma aan het baantjes zwemmen bent.
dMilosevic was zo ijverig aan het campagne voeren dat hem op een gegeven moment politiek gebruik van de gevangenistelefoon ontzegd werd .
eEr werd veel over het WAO-voorstel gesproken, omdat de grootste coalitiepartner op dit punt al weer aan het gas terugnemen was.
fWoW er zijn n stel followers fanatiek aan het lijstjes maken geslagen.
In de praktijk komt deze mogelijkheid vooral voor bij de progressieve constructie zijn met aan het infinitief.
In OpenSonar geeft een zoekopdracht naar aan het + substantief + infinitief + één van de groepsvormende werkwoord die combineren met aan het infinitief (zie Tabel 1 in 18.6) een tiental relevante treffers bij het groepsvormend werkwoord zijn, waaronder (2c) en (2d), en twee relevante treffers bij slaan, waaronder (2f).
Literatuur
Haeseryn 1977, Smits 1987, Booij 2010
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 20.6,/data/archief/ans2/e-ans/20/06/body.html;
    Interessante links