ANS | 18.5.3.1 Blijven met korte infinitief

18.5.3.1 Blijven met korte infinitief

Het groepsvormende werkwoord blijven kan een korte infinitief als aanvulling krijgen.

Voor blijven met een aan het infinitief, zie 18.6.3.1.

Vaak is die aanvulling een houdingswerkwoord, namelijk zitten, staan, hangen of liggen. Ook komt de combinatie met bestaan regelmatig voor:

1aDe jonge vrouw bleef zitten.

CHN

bHet bestuur bleef achter de coach staan.

CHN

cRechercheurs zeggen dat de dreiging onverminderd blijft bestaan.

CHN

Zoals de meeste werkwoordconstructies is dit een subjectgeoriënteerde constructie: het onderwerp bij blijven wordt ook begrepen als het onderwerp van de aanvulling, bijvoorbeeld de jonge vrouw bij zitten in (1a).

Veelvoorkomende infinitieven bij blijven

Tabel 1. Meest frequente infinitieven bij blijven.

Verdieping

Veelvoorkomende infinitieven bij blijven

Tabel 1 geeft een overzicht van de meest frequente infinitieven in de open plek van de constructie. De cijfers gelden voor tweeledige werkwoordgroepen in de dataset van Coussé & Bouma (2022). De tokenfrequentie geeft het totale aantal werkwoordconstructies weer. De typefrequentie staat voor het aantal verschillende infinitieven in die werkwoordconstructies.

Tabel 1. Meest frequente infinitieven bij blijven.

Blijven
zitten	30
staan	22
hangen	18
bestaan	17
liggen	11
…	…
Types	168
Tokens	353

De constructie kan met een ruimtelijke betekenis gebruikt worden om aan te geven dat het onderwerp van de zin de houding of positie aanhoudt beschreven in de infinitief. De constructie drukt op die manier de afwezigheid van verplaatsing uit:

aAls je thuis blijft zitten dan word je toch suf.

bIk bleef dus even onbeweeglijk in de deuropening staan en keek naar haar.

cZe keek hem eens aan, plaatste haar voeten een beetje uit elkaar, zette haar handen in haar zij en antwoordde "Over mijn lijk. Dat portret blijft daar hangen".

Die ruimtelijke betekenis bevat ook een continuatief aspect. Het aanhouden van een houding of positie in (2) impliceert immers ook dat die situatie blijft voortduren. In (3) drukt de infinitief geen letterlijke positie in de ruimte uit. In dergelijke gevallen blijft de ruimtelijke betekenis van de constructie op de achtergrond of is ze zelfs afwezig en hebben we te maken met een puur aspectuele betekenis.

aLogisch dan ook dat heel wat gebruikers achteraf met klachten en frustraties blijven zitten.

bOok na deze nieuwe onthullingen blijft de PvdA-fractie in Amsterdam achter Oudkerk staan.

cRechercheurs die hem goed kennen zeggen dat de dreiging onverminderd blijft bestaan.

Blijven staan, steken

Verdieping

Blijven staan, steken

Blijven in combinatie staan en steken kan betekenen dat een verplaatsing afgebroken wordt. Het kan om een letterlijke verplaatsing gaan (ia-ib) maar ook om een meer abstract traject (ic).

iaToen pater Vanorecchi op het punt stond de deur open te doen was hij opeens blijven staan.

OpenSonar

bDe koffers zijn ergens blijven steken tussen Cork en de Canarische Eilanden.

OpenSonar

cIk denk dat we wel warm en vriendelijk tegenover internationale gasten zijn, maar dat we vaak op een oppervlakkig niveau blijven steken.

In de werkwoordelijke eindgroep wordt blijven direct gevolgd door de infinitief:

4aToch is het belangrijk dat u niet in huis |blijft zitten|.

bVreemd genoeg zijn de andere sekteleden altijd |blijven geloven| in die man.

In de voltooide werkwoordstijden (4b) verschijnt het groepsvormende blijven als een vervangende infinitief (gemarkeerd in het vet).

Literatuur

Leys 1985, Mortier 2010

Verder lezen

ANS

Taaladvies

Dagenta

Taalportaal

versie	redacteur(en)	datum	opmerkingen
3.0	Evie Coussé	juli 2022
2.1		januari 2019	Automatische conversie van ANS 2.0
2.0	W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn	1997	18.5.4.3.ii,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/03/02/body.html;

Woordenboeken

Corpora en lexica

Overige bronnen