18.6.1 Werkwoordconstructies met aan het
infinitief
Een vrij groot aantal werkwoorden kan gecombineerd worden met aan
het gevolgd door een korte infinitief. De meest
frequente combinatie is die met zijn
en aan het infinitief. Onderstaande
zinnen geven een eerste indruk van dit type werkwoordconstructies.
Werkwoordconstructies met aan het
infinitief maken geen deel uit van de
dataset van Coussé & Bouma (2022). De voorbeelden komen daarom uit
OpenSonar.
De meeste werkwoordconstructies met aan het
infinitief zijn gespecialiseerd in het uitdrukken van
aspectualiteit. 30 De
verschillende constructies belichten elk op hun eigen manier een bepaalde fase
in de situatie beschreven door de infinitief.
Werkwoordconstructies met aan het infinitief zijn
verplicht groepsvormend. Ze vormen een werkwoordelijke eindgroep in de bijzin
(2a-2b) en in de hoofdzin (2c-2e).
In de voltooide werkwoordstijden (2c-2d) verschijnt het groepsvormend werkwoord (gemarkeerd in
het vet) niet als een vervangende infinitief maar gewoon als een voltooid
deelwoord. Constructies met aan het
infinitief zijn met andere woorden niet gevoelig voor het IPP-effect. Dat kan te
maken hebben met het feit dat de voorzetselinfinitief steeds op de eerste plaats
in de werkwoordelijke eindgroep staat. Zoals we in 18.2.3
zagen, treedt het IPP-effect slechts op wanneer de infinitief vlak achter het
groepsvormend werkwoord staat.
Doorgaans vormen aan het en de infinitief een vaste
eenheid die door geen andere elementen wordt onderbroken. Soms kan echter een
niet-werkwoordelijk element tussen aan
het en de infinitief in geplaatst worden, zoals een
predicatief adjectief (3a), een bijwoord van richting (3b) en een substantief
(3c). Dit fenomeen wordt in meer detail besproken in 18.9.3.
In wat volgt bespreken we de volgende werkwoordconstructies met aan
het infinitief:
Verder lezen
Literatuur
Interessante links
ANS
Taaladvies
Dagenta
Taalportaal
Versiegeschiedenis
| versie | redacteur(en) | datum | opmerkingen |
| 3.0 | Evie Coussé | juli 2022 | |
| 2.1 | januari 2019 | Automatische conversie van ANS 2.0 | |
| 2.0 | W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn | 1997 | hoofdstuk 18,/data/archief/ans2/e-ans/18/body.html; |
