Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.6.5 Krijgen met lange infinitief
Krijgen met lange infinitief is een vrij frequente subjectgeoriënteerde constructie met een betekenis die aansluit bij de letterlijke betekenis van hebben met lange infinitief. 18.5.6.4 Het onderwerp van de zin krijgt meer bepaald het lijdend voorwerp ter beschikking om er de handeling in de infinitief mee uit te voeren.
1aU kunt namelijk besluiten, u terug te trekken uit de sollicitatieprocedure zonder dat de werkgever de uitslag te horen krijgt.
bDieren in de intensieve veehouderij staan meestal het gehele jaar binnen in een stal waar ze voer al of niet in geconcentreerde vorm te eten krijgen.
cEen oudere man probeert haar te ontzetten, en krijgt vervolgens de volle laag aan verwensingen en spuug te verwerken.
De werkwoorden in open plek van krijgen met lange infinitief overlapt ook deels met die van hebben met lange infinitief, zoals blijkt uit Tabel 1.
De cijfers gelden voor tweeledige werkwoordgroepen in de dataset van Coussé & Bouma (2022). De tokenfrequentie geeft het totale aantal werkwoordconstructies weer. De typefrequentie staat voor het aantal verschillende infinitieven in die werkwoordconstructies.
Tabel 1. Meest frequente infinitieven bij krijgen met lange infinitief
Krijgen
te horen 27
te maken 22
te zien 13
te verduren 7
te verwerken 4
Types 14
Tokens 83
De infinitief maken wordt vooral gebruikt in de vaste uitdrukking te maken krijgen met iets ‘geconfronteerd worden’, zoals in (2a). De infinitief verduren is soms onderdeel van de uitdrukking het zwaar te verduren krijgen ‘sterke ontberingen moeten ondergaan’, zoals in (2b). Beide uitdrukkingen kunnen in principe ook met hebben gebruikt worden zonder al te veel betekenisverschil. Datzelfde geldt ook voor de infinitief verwerken in (2c).
2aBedrijven krijgen te maken met diverse normen en reguleringen met betrekking tot hun afvalwater.
bVooral de Turkse stad Istanbul kreeg het zwaar te verduren.
cVooral het noorden kreeg veel water te verwerken: in Leeuwarden viel 80 millimeter regen, net zoveel als normaal in een máánd.
Bij horen en zien kan daarentegen niet zomaar krijgen door hebben ingewisseld worden. De combinaties te horen krijgen en te zien krijgen lijken veeleer te corresponderen met de frequente combinaties te horen zijn ente zien zijn bij de onpersoonlijk-modale constructie zijn met lange infinitief.
3aWanneer je naar je domoticasysteem belt, krijg je een gesproken bericht te horen met een kort overzicht van de functies.
bDe vrouwen die ik daar te zien kreeg, hadden bijna zonder uitzondering een keizersnede ondergaan.
Krijgen met lange infinitief is verplicht groepsvormend. Beide werkwoorden vormen een werkwoordelijke eindgroep in bijzinnen (4a) en hoofdzinnen als (4b)
4aZodra er vermoedens zijn dat Nederland |te maken kan krijgen| met terroristische aanslagen is er dus één duidelijke baas; minister Piet Hein Donner van justitie.
bDit systeem heeft daarom veel kritiek |te verduren gekregen| en is de basis geweest voor initiatieven als fair trade.
De volgorde met infinitief voorop overweegt sterkt in tweeledige werkwoordgroepen.
In de dataset van Coussé & Bouma (2022) komt de volgorde met infinitief achteraan slechts 1 op 25 keer (4%) voor in tweeledige werkwoordgroepen in de bijzin.
Zin (4b) illustreert dat de constructie niet gevoelig is voor het IPP-effect.
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 18.5.4.14.II,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/14/02/body.html;
    Interessante links