Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.7.2 Beginnen met lange infinitief
Beginnen met lange infinitief is een frequente subjectgeoriënteerde constructie die uitdrukt dat de handeling in de infinitief van start gaat. Deze betekenis wordt ook wel ingressief aspect genoemd. 30
Op die manier zou de constructie ook passen in ons overzicht met aspectuele constructies in 18.5.3. Overdiep (1937: 205) en Van den Toorn (1984: 193) noemen beginnen een hulpwerkwoord van aspect.
Zowel in de onvoltooide als voltooide tijden kan beginnen met lange infinitief groepsvormend en niet-groepsvormend gebruikt worden. De constructie is dus niet-verplicht groepsvormend.
In de onvoltooide tijden lijkt het groepsvormend gebruik te domineren (1a-1b) maar ook niet-groepsvormend gebruik is mogelijk (1c).
1aMaar toen ze zijn familie |begonnen te bedreigen| gaf hij zich over.
bAls Hitler de Westwall, ofwel "Siegfriedlinie" |begint op te bouwen|, lijkt er in 1936 een reële operationele behoefte te ontstaan aan een superzware tank om Duitse fortificaties te overwinnen.
cOnze hersenen zijn nu twee keer groter dan die van de Homo erectus, die twee miljoen jaar geleden begon mens te worden.
In de voltooide tijden gaat groepsvormend gebruik gepaard met optionele IPP. Het voorkomen van IPP wordt geïllustreerd met de corpusvoorbeelden (2a-2b).
2aDe militaire junta is de opstand van studenten en monniken |beginnen te onderdrukken| met stokslagen.
bBaum herinnerde zich de volgende korte woordenwisseling, kort nadat ze voor Helmsley |was beginnen te werken| in september 1983.
Groepsvormend gebruik zonder IPP, oftewel de derde constructie, komt zelden voor in corpusmateriaal. Het geconstrueerde voorbeeld (3a) illustreert het fenomeen.
3aIk hoor dat Jan zijn viool al is begonnen te stemmen.
Wanneer beginnen samen met een andere infinitief in de werkwoordelijke eindgroep staat, hetzij als infinitief (4a), vervangende infinitief (4b) of in een meervoudsvorm van het presens (4c), is te-wegval mogelijk. Het verschijnsel is beperkt tot het gesproken Belgisch-Nederlands (18.3.3).
4aSommigen weten gewoon niet waar ze |moeten beginnen_zoeken|. in BN
CGN fv400145
bZijn ze dan maar naar een restaurant gegaan en wat is ie dan |beginnen_doen|? in BN
CGN fv400265
c'k Vind het wel goed dat de mensen |beginnen_nadenken| over zonder fouten schrijven.
CGN fv400118
Voor de volledigheid illustreren we ook nog niet-groepsvormend gebruik in de voltooide tijden, zoals in (5a-5b). In deze voorbeelden blijf het IPP-effect afwezig.
5aHij was begonnen, zeggen bewonderaars, met een regering van technocraten een sinds lang niet meer bestuurd land opnieuw onder controle te brengen.
bMaar De Morgan was rond deze tijd begonnen zijn halstarrige houding te vertonen, ongetwijfeld ook vanwege zijn fysieke achterstanden.
Literatuur
Brisau 1969, Dik 1972-1973, De Rooij 1981, Van den Toorn 1984, Seuren 1986, Augustinus 2015, Cavirani-Pots 2020
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 18.5.4.17,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/17/body.html;
    Interessante links