ANS | 18.5.1.8 Dienen, horen, behoren met lange infinitief

18.5.1.8 Dienen, horen, behoren met lange infinitief

In deze paragraaf bespreken we drie constructies met lange infinitief die in hun betekenis overlappen met die van moeten met korte infinitief. De constructies zijn heel wat minder frequent dan moeten met korte infinitief en zijn beperkt in hun gebruikscontext.

1aAllereerst dienen we nu de lastige vraag te beantwoorden waarom er überhaupt een operationele geschiedenis is. formeel

Lassy

bZo hoort 't natuurlijk te gaan, volgens mij. vooral in NN

CGN

cHet inschatten van de voorlichtingsbehoefte behoort echter wel deel uit te maken van het uniform deel van het Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg. formeel

We gaan dieper in op het gebruik van de constructies in wat volgt.

Verder lezen

Dienen met lange infinitief

Dienen met lange infinitief drukt voornamelijk noodzaak (dynamische modaliteit) en verplichting (directiviteit) uit. De constructie heeft een formeel karakter en is typisch voor ambtelijk taalgebruik.

2aAllereerst dienen we nu de lastige vraag te beantwoorden waarom er überhaupt een operationele geschiedenis is. formeel

Lassy

bVooraleer vergund of geweigerd te worden, dient elk project een milieuvergunningsprocedure te doorlopen, conform de wet ter bescherming van het mariene milieu (20 januari 1999) en twee Koninklijke besluiten. formeel

Lassy

Dienen met lange infinitief is verplicht groepsvormend in bijzinnen (3a) en hoofdzinnen (3b), en is gevoelig voor het IPP-effect (3b).

3aTijdens de Franse plunderingen van 1383 werd het interieur in gruzelementen geslagen, waardoor de kerk het een tijdje zonder |diende te doen|.

bDe monniken zelf hadden reeds in 1791 de wijk |dienen te nemen|.

Horen met lange infinitief

Horen met lange infinitief drukt een morele beoordeling van de spreker uit (deontische modaliteit). De constructie komt vaker voor in het Nederlands-Nederlands dan het Belgisch-Nederlands.

4aNee, eigenlijk hoort dat er niet bij. Dat is een vloek. Je hoort geen kaartjes te kopen voor de kerk. vooral in NN

bDat is de plaats waar 't |hoort te gebeuren| en niet in de struiken, zei ie toen. vooral in NN

cWat een feest |zou horen te zijn|, drijft nogal wat stervelingen tot wanhoop. vooral in NN

OpenSonar

dEn het had geen acht jaar |horen te duren| voordat dit was vastgesteld. vooral in NN

OpenSonar

De constructie is verplicht groepsvormend, in zowel bijzinnen (4b-4c) als hoofdzinnen (4d), en is gevoelig voor het IPP-effect (4d).

Behoren met lange infinitief

Behoren met lange infinitief vormt een infrequente formele variant van horen met lange infinitief. De constructie is verplicht groepsvormend in de bijzin (5b-5c) en de hoofdzin (5d). Zin (5c) illustreert het IPP-effect.

5aHet inschatten van de voorlichtingsbehoefte behoort echter wel deel uit te maken van het uniform deel van het Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg. formeel

bDe betrekkingen zijn zoals ze tussen twee buurlanden |behoren te zijn|: divers en intensief. formeel

cHet gaat nooit over opzet maar over wat een behoorlijk chauffeur |had behoren te doen|. formeel

dMaar al die vrijwilligers, die met dure camera's hun werk doen, zouden daar een onkostenvergoeding voor |behoren te krijgen|. formeel

OpenSonar

Literatuur

Diepeveen et al. 2006

ANS

Taaladvies

Dagenta

Taalportaal

versie	redacteur(en)	datum	opmerkingen
3.0	Evie Coussé	juli 2022
2.1		januari 2019	Automatische conversie van ANS 2.0
2.0	W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn	1997	18.5.4.6,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/06/body.html;
1.0	G. Geerts, Walter Haeseryn, J.J. de Rooij, M.C. van den Toorn	1984	8.3.3.6

Woordenboeken

Corpora en lexica

Overige bronnen