Voorbeeldzoeker x
(typ in het invoerveld om het voorbeeld te wijzigen)
zoek dit voorbeeld in:
ANS

Woordenboeken

  • INT (500 AD - heden)
  • Etymologiebank
  • Woordenlijst.org

Corpora en lexica

  • Corpus Hedendaags Nederlands Clarin login
  • GrETEL (CGN, Lassy)
  • SoNar Clarin login
  • Delpher
  • Celex Clarin login

Overige bronnen

  • Taalportaal
  • DBNL
  • Taaladvies.net
  • Wikipedia
  • Google
18.5.6.6 Geven met lange infinitief
Geven met lange infinitief is een weinig frequente objectgeoriënteerde constructie waarbij het onderwerp van de infinitief correspondeert met het meewerkend voorwerp van de zin. De constructie kan als objectgeoriënteerd alternatief fungeren voor de subjectgeoriënteerde constructies hebben/krijgen met lange infinitief. De constructie drukt de complexe betekenis uit dat het onderwerp van de zin het lijdend voorwerp aan het meewerkende voorwerp geeft om er de handeling in de infinitief mee uit te voeren. Meer concreet geeft de regisseur in (1a) een sigaret aan zijn auteurs om zich bezig te houden.
1aIn 1927 werd de geluidsfilm geïntroduceerd. Nu moest de regisseur zijn acteurs iets |te doen geven| onder het praten. Vandaar de sigaret.
NRC Handelsblad 2007 via CHN
bDie jongen heeft jou zeker wat |te eten gegeven|, om je hoofd op hol te brengen!
Terug tot Saroo Jung 2007 via CHN
cDat verwijst naar de legende van de vergiftigde miskelk: de priester van de tempel van Diana van Efeze gaf Johannes te drinken uit een vergiftigde beker om diens geloof op de proef te stellen.
De constructie vertoont ook verwantschap met (de eveneens objectgeoriënteerde) causatiefconstructies. Dat valt vooral op bij vaste uitdrukkingen als te kennen/verstaan geven ‘doen weten, doen blijken’ (2a) of te zien geven ‘laten zien’ (2b) waar de letterlijke betekenis van geven verbleekt is.
2aToen Van Gaal hem |te verstaan gaf| dat in het doel Van Der Sar voortaan de voorkeur zou krijgen.
bHet aantal ketels met de hogere rendementen (HR) geeft bijna een verdubbeling te zien naar een aandeel van bijna 40 % in 2000.
De constructie is verplicht groepsvormend in bijzinnen (2a) en hoofdzinnen (1a-1b). In de voltooide werkwoordtijden treedt geen IPP op, zoals (1b) illustreert.
Verder lezen
Literatuur
    Interessante links
    ANS
    Taaladvies
    Dagenta
    Taalportaal
    Versiegeschiedenis
    versie redacteur(en) datum opmerkingen
    3.0 Evie Coussé juli 2022
    2.1 januari 2019 Automatische conversie van ANS 2.0
    2.0 W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, M.C. van den Toorn 1997 18.5.4.22,/data/archief/ans2/e-ans/18/05/04/22/body.html;
    Interessante links